Soorten pigmentvlekken in het gezicht: gids om ze te herkennen

Donkere vlekken in het gezicht vallen onder de term hyperpigmentatie: een plaatselijke ophoping van melanine, het pigment dat de huid haar kleur geeft en beschermt tegen ultraviolette straling.

Melanine wordt aangemaakt door melanocyten, cellen die zich in de basale laag van de opperhuid bevinden. Vanuit het aminozuur tyrosine zet het enzym tyrosinase de aanmaak van pigment in gang. Dit pigment wordt opgeslagen in blaasjes die melanosomen worden genoemd.

Vervolgens bewegen de melanosomen via de uitlopers van de melanocyt naar de aangrenzende keratinocyten en omringen ze hun celkern om het cellulaire DNA te beschermen. Tijdens de vernieuwing van de opperhuid, die afhankelijk van de lichaamszone elke 28 tot 40 dagen plaatsvindt, bewegen deze keratinocyten naar boven, worden de melanosomen afgebroken en verspreidt de melanine zich. Dit is de bruine teint die geleidelijk op natuurlijke wijze verdwijnt.

Het probleem ontstaat wanneer dit proces verstoord raakt. Als de melanocyt overmatig wordt gestimuleerd of de melanosomen niet worden afgebroken zoals het hoort, hoopt het pigment zich op in plaats van zich gelijkmatig te verdelen. Op dat moment wordt de pigmentvlek zichtbaar.

Veelvoorkomende triggers zijn langdurige blootstelling aan de zon, hormonale veranderingen, ontstekingsprocessen, oxidatieve stress en vervuiling. In de meeste gevallen spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.

Deze worden ook ouderdomsvlekken of zonnevlekken genoemd. Het zijn vlakke vlekken, licht- tot donkerbruin van kleur, met duidelijke randen en een variabele grootte. Ze verschijnen op de meest blootgestelde zones: het gezicht, de hals en de handruggen.

De oorzaak is chronische blootstelling aan de zon. In deze zones worden de melanosomen die aan de keratinocyten zijn overgedragen niet correct afgebroken. Ze hopen zich op en veroorzaken plaatselijke hyperpigmentatie. De vlekken worden zichtbaarder met de jaren, hoewel de effecten van de zon zich al veel eerder hebben opgebouwd. Ze worden intenser na een zomer met veel zon of na zonnebrand.

Melasma is te herkennen aan het patroon: vlekken met een onregelmatige omtrek, maar een symmetrische verdeling, meestal op de wangen, het voorhoofd, de bovenlip en de kin.

Het wordt voornamelijk in verband gebracht met hormonale factoren, zoals zwangerschap of het gebruik van anticonceptiemiddelen. De betrokken melanocyten reageren overactief op deze prikkels. Blootstelling aan de zon versterkt het uiterlijk van melasma, waardoor het in de zomer vaak duidelijker zichtbaar wordt en in minder zonnige maanden afneemt.

Het is een van de meest hardnekkige vormen van hyperpigmentatie en heeft een grotere neiging om terug te keren. Ook een vasculaire component speelt een rol bij het ontstaan ervan, wat verklaart waarom het anders reageert dan andere pigmentvlekken.

Deze verschijnt na een ontstekingsproces of herstelproces van de huid: een uitbraak van acne en onzuiverheden, een wond, agressieve ontharing of bepaalde esthetische behandelingen.

Ontstekingsmediatoren activeren de melanocyten en verhogen de melanineproductie in de getroffen zone. Het resultaat is een verkleuring die de vorm van de oorspronkelijke huidbeschadiging volgt, met een bruine of roodachtige tint afhankelijk van het huidfototype en de diepte waarop het pigment zich bevindt.

Meestal vervaagt deze na verloop van tijd, hoewel dit proces maanden kan duren. Consequente zonbescherming en het vermijden van aanraken of uitknijpen van de plek spelen een belangrijke rol in het uiteindelijke resultaat.

Sproeten, of efeliden, zijn klein, rond en lichtbruin. Ze hebben een genetische basis en komen vooral voor bij lichte huidfototypes. Ze worden donkerder door de zon en lichter in maanden zonder blootstelling. Dat gebeurt niet bij zonnelentigines: dit is de eenvoudigste manier om ze van elkaar te onderscheiden.

Daarnaast bestaan er vormen van hyperpigmentatie die verband houden met fotosensibiliserende geneesmiddelen of contact met parfums en etherische oliën vóór blootstelling aan de zon.

Drie vragen kunnen je goed helpen voordat je een routine kiest.

Waar bevindt de vlek zich? Een symmetrische verdeling op de wangen en het voorhoofd wijst mogelijk op melasma. Verspreide vlekken op zones die langdurig aan de zon zijn blootgesteld, kunnen wijzen op zonnelentigines.

Welke vorm heeft de vlek? Duidelijke randen en een ronde vorm bij lentigines en sproeten; onregelmatige, grotere vlakken bij melasma; een vorm die overeenkomt met een eerdere huidbeschadiging bij post-inflammatoire hyperpigmentatie.

Wanneer is de vlek ontstaan? Na een acne-uitbraak of wond kan het om post-inflammatoire hyperpigmentatie gaan. Na een zwangerschap of het gebruik van anticonceptie kan het melasma zijn. Wanneer de vlekken geleidelijk met de jaren verschijnen, kan het gaan om lentigines of pigmentvlekken als gevolg van fotosensibiliteit door bepaalde geneesmiddelen.

Deze aanwijzingen vervangen geen diagnose. Een vlek die verandert, bloedt, jeukt of niet binnen een van deze categorieën past, moet door een dermatoloog worden beoordeeld.

Hyperpigmentatie aanpakken vraagt om meer dan alleen de zichtbare vlek verzorgen. Pigmentatie is een complex proces waarbij verschillende mechanismen betrokken zijn.

Op deze benadering is Pigment Therapy van Expert Lab gebaseerd, het professionele en thuisverzorgingssysteem van Germaine de Capuccini om hyperpigmentatie op een complete en gepersonaliseerde manier aan te pakken. De 4-PATH SYSTEM-technologie werkt via vier aanvullende routes binnen het pigmentatieproces.

Exfoliatie. Zuren zoals lactobionzuur, barnsteenzuur, shikiminezuur en glycolzuur, aanwezig in professionele peelings in het schoonheidsinstituut, bevorderen de vernieuwing van het huidoppervlak en helpen keratinocyten met opgehoopt pigment te verwijderen.

Synthese. Hexylresorcinol en tranexaminezuur zijn gericht op het beïnvloeden van de activiteit van tyrosinase en de signalen die de melanogenese in gang zetten.

Overdracht. Niacinamide, in synergie met N-acetylglucosamine, en acetyl hexapeptide-1 helpen de overdracht van pigment van de melanocyt naar de keratinocyt te beperken.

Bescherming. Engelwortelwortelextract bevordert de afbraak van het membraan van melanosomen en een gelijkmatigere verspreiding van melanine. Plankton extract werkt als een beschermend schild tegen melanogenese door het exposoom, terwijl stearyl glycyrrhetinate helpt de pro-inflammatoire mediatoren te beperken die na UVB-blootstelling vrijkomen.

In het schoonheidsinstituut maakt het protocol het mogelijk om de intensiteit van de behandeling aan te passen aan de conditie en verdraagbaarheid van elke huid, waarbij professionele behandeling, thuisverzorging en opvolging worden gecombineerd.

In de dagelijkse routine zet Pigment Therapy de professionele aanpak voort met twee aanvullende formules. Het Pigment Therapy Dark Spot Diminish Concentrate combineert HLG, een gepatenteerd nanopolymeer, met tranexaminezuur, niacinamide en groeifactoren (HGH + GM-CSF). De Dark Spot Emulsion combineert tranexaminezuur, niacinamide, hexylresorcinol en ascorbyl glucoside, een stabiel vitamine C-derivaat.

De combinatie van beide vormt de volledig geëvalueerde routine en de aanbeveling voor maximale synergie. Afhankelijk van de behoeften van de huid en de fase van de behandeling kunnen ze ook afzonderlijk worden aanbevolen, volgens professioneel advies.

Geen enkele routine tegen pigmentvlekken kan haar resultaten behouden zonder dagelijkse zonbescherming. De Daily Hi-Defense SPF50 Mineral maakt gebruik van twee minerale filters: zinkoxide van de nieuwe generatie, met ultrafijne deeltjes en een onzichtbare finish, en titaniumdioxide, dat de bescherming tegen UV-straling versterkt. Beide reflecteren en verstrooien de straling zonder in de huid door te dringen.

Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, raadpleeg dan een specialist voordat je begint met een routine tegen pigmentvlekken.

Door een pigmentvlek te identificeren voordat je deze behandelt, voorkom je maandenlang een ongeschikte routine te volgen. Als jouw vlek overeenkomt met een zonnelentigo of post-inflammatoire hyperpigmentatie, vormen producten tegen donkere pigmentvlekken een mogelijk uitgangspunt. Als je melasma vermoedt, is aanvullend professioneel advies verstandig. En als je een zomer met veel blootstelling aan de zon achter de rug hebt, kun je onze gids over pigmentvlekken na de zomer lezen.